برای آسیا یا اقیانوسیه یک عدد واحد به نام «میانگین قد منطقه» وجود ندارد، مگر اینکه گروه سنی، کشورهای محاسبهشده و روش وزندهی مشخص باشد. در مجموعه همگون NCD-RisC برای افراد ۱۹ساله در سال ۲۰۱۹، میانگین قد مردان کشورهای آسیایی این جدول از ۱۶۰٫۱ تا ۱۷۹ سانتیمتر و میانگین قد زنان از ۱۵۲٫۴ تا ۱۶۳٫۷ سانتیمتر متغیر است. این دامنه در اقیانوسیه برای مردان ۱۶۳٫۱ تا ۱۷۸٫۸ و برای زنان ۱۵۴٫۸ تا ۱۶۶٫۱ سانتیمتر است.
در محدوده جغرافیایی این مقاله، لبنان بالاترین میانگین را برای مردان و زنان آسیایی دارد. در اقیانوسیه نیز استرالیا بالاترین میانگین مردان و تونگا بالاترین میانگین زنان را ثبت کردهاند. این عددها برآورد جمعیتیاند؛ نه «قد استاندارد» برای هر فرد و نه معیار نیاز به درمان.
شناسنامه آمار؛ عددهای جدول دقیقاً چه چیزی را نشان میدهند؟
تمام عددهای جدول از یک مجموعه داده انتخاب شدهاند تا اختلاف ناشی از ترکیب منابع و گروههای سنی مختلف کاهش یابد.
| مشخصه | توضیح |
|---|---|
| منبع اصلی | NCD Risk Factor Collaboration یا NCD-RisC |
| شاخص | میانگین قد برآوردشده در ۱۹سالگی |
| سال برآورد | ۲۰۱۹ |
| جمعیت مرجع | متولدین حدود سال ۲۰۰۰ که در سال ۲۰۱۹ به ۱۹سالگی رسیدهاند |
| روش | تحلیل تجمیعی ۲۱۸۱ مطالعه جمعیتمحور و مدلسازی آماری دادههای ۲۰۰ کشور و قلمرو |
| حجم کل داده پژوهش | حدود ۶۵ میلیون شرکتکننده ۵ تا ۱۹ساله |
| شیوه نمایش | سانتیمتر، گردشده تا یک رقم اعشار |
| محدودیت اصلی | این اعداد میانگین همه بزرگسالان زنده در هر کشور نیستند |
شرح کامل روش در مطالعه NCD-RisC منتشرشده در Lancet و فایلهای مربوط به آن در بخش دادههای قد NCD-RisC در دسترس است.
سال ۲۰۱۹ باید کنار عددها باقی بماند. بازنشر همین دادهها در مقالهای که سال ۲۰۲۳، ۲۰۲۵ یا ۲۰۲۶ را در عنوان دارد، آنها را به آمار اندازهگیریشده در آن سال تبدیل نمیکند.
جدول میانگین قد در آسیا و اقیانوسیه
کشورهای آسیایی
جدول براساس میانگین قد مردان، از بیشترین به کمترین، مرتب شده است.
| کشور یا اقتصاد | منطقه | مردان ۱۹ساله | زنان ۱۹ساله |
|---|---|---|---|
| لبنان | آسیای غربی | ۱۷۹٫۰ | ۱۶۳٫۷ |
| ترکیه | آسیای غربی | ۱۷۶٫۴ | ۱۶۱٫۸ |
| گرجستان | قفقاز | ۱۷۶٫۰ | ۱۶۳٫۲ |
| اسرائیل | آسیای غربی | ۱۷۶٫۰ | ۱۶۲٫۲ |
| چین | آسیای شرقی | ۱۷۵٫۷ | ۱۶۳٫۵ |
| ایران | آسیای غربی | ۱۷۵٫۶ | ۱۶۱٫۲ |
| کره جنوبی | آسیای شرقی | ۱۷۵٫۵ | ۱۶۳٫۲ |
| قزاقستان | آسیای مرکزی | ۱۷۵٫۵ | ۱۶۱٫۷ |
| فلسطین | آسیای غربی | ۱۷۵٫۰ | ۱۶۱٫۳ |
| کویت | آسیای غربی | ۱۷۵٫۰ | ۱۶۰٫۱ |
| اردن | آسیای غربی | ۱۷۴٫۸ | ۱۵۹٫۵ |
| هنگکنگ | آسیای شرقی | ۱۷۴٫۸ | ۱۶۰٫۶ |
| کره شمالی | آسیای شرقی | ۱۷۴٫۷ | ۱۶۱٫۲ |
| ترکمنستان | آسیای مرکزی | ۱۷۴٫۴ | ۱۶۲٫۸ |
| امارات متحده عربی | آسیای غربی | ۱۷۴٫۱ | ۱۶۰٫۵ |
| آذربایجان | قفقاز | ۱۷۴٫۰ | ۱۶۱٫۴ |
| عراق | آسیای غربی | ۱۷۳٫۸ | ۱۵۸٫۷ |
| ارمنستان | قفقاز | ۱۷۳٫۷ | ۱۵۹٫۹ |
| سنگاپور | آسیای جنوب شرقی | ۱۷۳٫۵ | ۱۶۱٫۳ |
| تایوان | آسیای شرقی | ۱۷۳٫۵ | ۱۶۰٫۷ |
| قطر | آسیای غربی | ۱۷۳٫۳ | ۱۶۰٫۷ |
| بحرین | آسیای غربی | ۱۷۲٫۸ | ۱۵۸٫۳ |
| ژاپن | آسیای شرقی | ۱۷۲٫۱ | ۱۵۸٫۵ |
| عمان | آسیای غربی | ۱۷۱٫۷ | ۱۵۸٫۴ |
| قرقیزستان | آسیای مرکزی | ۱۷۱٫۷ | ۱۶۰٫۲ |
| سوریه | آسیای غربی | ۱۷۱٫۶ | ۱۵۹٫۴ |
| تایلند | آسیای جنوب شرقی | ۱۷۱٫۶ | ۱۵۹٫۴ |
| ازبکستان | آسیای مرکزی | ۱۷۰٫۹ | ۱۶۰٫۳ |
| مغولستان | آسیای شرقی | ۱۷۰٫۷ | ۱۵۹٫۹ |
| عربستان سعودی | آسیای غربی | ۱۷۰٫۷ | ۱۵۸٫۸ |
| مالزی | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۹٫۲ | ۱۵۷٫۱ |
| ویتنام | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۸٫۹ | ۱۵۸٫۴ |
| افغانستان | آسیای جنوبی | ۱۶۸٫۵ | ۱۵۶٫۱ |
| تاجیکستان | آسیای مرکزی | ۱۶۸٫۴ | ۱۵۸٫۱ |
| سریلانکا | آسیای جنوبی | ۱۶۸٫۱ | ۱۵۵٫۹ |
| مالدیو | آسیای جنوبی | ۱۶۷٫۹ | ۱۵۴٫۳ |
| پاکستان | آسیای جنوبی | ۱۶۷٫۳ | ۱۵۴٫۸ |
| بوتان | آسیای جنوبی | ۱۶۷٫۰ | ۱۵۵٫۲ |
| میانمار | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۶٫۷ | ۱۵۴٫۷ |
| هند | آسیای جنوبی | ۱۶۶٫۵ | ۱۵۵٫۲ |
| برونئی | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۶٫۳ | ۱۵۴٫۹ |
| اندونزی | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۶٫۳ | ۱۵۴٫۴ |
| کامبوج | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۵٫۳ | ۱۵۴٫۷ |
| فیلیپین | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۵٫۲ | ۱۵۴٫۱ |
| بنگلادش | آسیای جنوبی | ۱۶۵٫۱ | ۱۵۲٫۴ |
| نپال | آسیای جنوبی | ۱۶۴٫۴ | ۱۵۲٫۴ |
| یمن | آسیای غربی | ۱۶۴٫۴ | ۱۵۴٫۸ |
| لائوس | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۲٫۸ | ۱۵۳٫۱ |
| تیمور شرقی | آسیای جنوب شرقی | ۱۶۰٫۱ | ۱۵۲٫۷ |
NCD-RisC برای هنگکنگ و تایوان داده جداگانه منتشر کرده است؛ به همین دلیل در جدول بهعنوان اقتصادهای دارای برآورد مستقل آمدهاند. درباره مرز جغرافیایی آسیا و اروپا نیز تعریف کاملاً یکسانی وجود ندارد. در ساختار محتوایی این سایت، قبرس و روسیه در خوشه اروپا قرار میگیرند تا یک کشور در دو مقاله منطقهای تکرار نشود.
کشورهای اقیانوسیه
| کشور | مردان ۱۹ساله | زنان ۱۹ساله |
|---|---|---|
| استرالیا | ۱۷۸٫۸ | ۱۶۴٫۷ |
| نیوزیلند | ۱۷۷٫۷ | ۱۶۴٫۷ |
| تونگا | ۱۷۵٫۱ | ۱۶۶٫۱ |
| ساموآ | ۱۷۴٫۴ | ۱۶۳٫۸ |
| فیجی | ۱۷۴٫۰ | ۱۶۴٫۳ |
| تووالو | ۱۷۱٫۳ | ۱۶۳٫۶ |
| پالائو | ۱۷۰٫۶ | ۱۵۹٫۵ |
| کیریباتی | ۱۷۰٫۱ | ۱۶۱٫۰ |
| ایالات فدرال میکرونزی | ۱۶۹٫۶ | ۱۵۹٫۷ |
| نائورو | ۱۶۹٫۴ | ۱۵۷٫۸ |
| وانواتو | ۱۶۸٫۳ | ۱۶۰٫۵ |
| جزایر مارشال | ۱۶۵٫۳ | ۱۵۴٫۸ |
| پاپوآ گینه نو | ۱۶۳٫۱ | ۱۵۶٫۹ |
| جزایر سلیمان | ۱۶۳٫۱ | ۱۵۶٫۸ |
بلندقدترین و کوتاهترین میانگینها
در میان کشورهای آسیایی این جدول، لبنان با ۱۷۹ سانتیمتر برای مردان و ۱۶۳٫۷ سانتیمتر برای زنان در بالاترین جایگاه قرار دارد. پایینترین میانگین مردان به تیمور شرقی با ۱۶۰٫۱ سانتیمتر مربوط است. در زنان، بنگلادش و نپال هر دو میانگین ۱۵۲٫۴ سانتیمتر دارند.
در اقیانوسیه، استرالیا با میانگین ۱۷۸٫۸ سانتیمتر برای مردان در بالاترین جایگاه است. بالاترین میانگین زنان به تونگا با ۱۶۶٫۱ سانتیمتر تعلق دارد. پاپوآ گینه نو و جزایر سلیمان پایینترین میانگین مردان این منطقه را دارند و جزایر مارشال پایینترین مقدار جدول زنان اقیانوسیه را ثبت کرده است.
این رتبهها وصف آماری یک نسلاند و نباید به ارزیابی سلامت، توانایی، جذابیت یا ارزش افراد یک کشور تبدیل شوند.
مقایسه ایران با کشورهای پرجستوجو
در این مجموعه، میانگین مردان ۱۹ساله ایران ۱۷۵٫۶ و میانگین زنان ۱۶۱٫۲ سانتیمتر است. برای بررسی تفصیلی آمار داخل کشور و علت تفاوت منابع میتوانید مقاله میانگین قد زنان و مردان در ایران و جهان را ببینید.
| کشور | مردان | اختلاف با مردان ایران | زنان | اختلاف با زنان ایران |
|---|---|---|---|---|
| استرالیا | ۱۷۸٫۸ | ۳٫۲+ | ۱۶۴٫۷ | ۳٫۵+ |
| چین | ۱۷۵٫۷ | ۰٫۱+ | ۱۶۳٫۵ | ۲٫۳+ |
| کره جنوبی | ۱۷۵٫۵ | ۰٫۱− | ۱۶۳٫۲ | ۲٫۰+ |
| ژاپن | ۱۷۲٫۱ | ۳٫۵− | ۱۵۸٫۵ | ۲٫۷− |
| هند | ۱۶۶٫۵ | ۹٫۱− | ۱۵۵٫۲ | ۶٫۰− |
| فیلیپین | ۱۶۵٫۲ | ۱۰٫۴− | ۱۵۴٫۱ | ۷٫۱− |
اختلافهای کوچک، مانند یک دهم سانتیمتر میان مردان ایران، چین و کره جنوبی، برای مقایسه فردی اهمیت عملی ندارند. این اعداد برآوردهای جمعیتیاند و هرکدام دامنهای از عدم قطعیت آماری دارند.
غرب آسیا؛ از لبنان تا یمن
در صفحات تککشوری قد، لبنان، سوریه، عمان و یمن گاهی با برچسب مشترک «آمار ۲۰۲۳» معرفی شدهاند؛ درحالیکه تفاوت آنها در داده همگون سال ۲۰۱۹ روشنتر دیده میشود. لبنان در بالای جدول آسیا قرار دارد، سوریه و عمان در میانه جدولاند و یمن در بخش پایینتر قرار میگیرد. این تفاوت منطقهای را نمیتوان فقط با قومیت یا یک عامل غذایی توضیح داد.
شرق و جنوبشرق آسیا
چین و کره جنوبی برای مردان میانگینی بسیار نزدیک به ایران دارند، ولی میانگین زنان آنها حدود دو سانتیمتر بیشتر است. تایوان و سنگاپور برای مردان هر دو حدود ۱۷۳٫۵ سانتیمتر ثبت شدهاند. در جنوبشرق آسیا نیز دامنه گسترده است: از سنگاپور تا فیلیپین، لائوس و تیمور شرقی. بنابراین حتی اصطلاح «قد آسیایی» نیز یک گروه یکدست را توصیف نمیکند.
استرالیا در کدام گروه قرار میگیرد؟
استرالیا بخشی از آسیا نیست و در قاره اقیانوسیه قرار دارد؛ ولی جستوجوهای فارسی اغلب آن را در کنار کشورهای آسیایی مقایسه میکنند. آوردن استرالیا در یک بخش مستقل اقیانوسیه، هم به این نیاز پاسخ میدهد و هم دستهبندی جغرافیایی را دقیق نگه میدارد.
چرا میانگین قد کشورها متفاوت است؟
قد یک صفت چندژنی است؛ یعنی تعداد زیادی ژن در آن نقش دارند. شرایط دوران جنینی، تغذیه، بیماریهای دوران کودکی، زمان بلوغ، دسترسی به مراقبت سلامت و وضعیت اجتماعیاقتصادی نیز بر میزان تحقق ظرفیت رشد اثر میگذارند. توضیح MedlinePlus Genetics درباره ژنتیک قد نشان میدهد که وراثت و محیط را نمیتوان از یکدیگر جدا کرد.
بهبود میانگین قد یک کشور طی چند نسل نیز به معنی بلندترشدن استخوانهای یک فرد بزرگسال نیست. این تغییرات جمعیتی معمولاً بازتاب تفاوت شرایط رشد میان نسلها هستند.
منبع داده نیز نتیجه را تغییر میدهد. میانگین قد افراد ۱۹ساله با میانگین همه بزرگسالان یکسان نیست؛ زیرا ترکیب سنی جمعیت، تفاوت نسلها و کاهش قد در سنین بالاتر بر نتیجه اثر میگذارند. قد خوداظهاری نیز معمولاً با اندازهگیری استاندارد یکسان نیست.
چگونه قد خود یا فرزندمان را تفسیر کنیم؟
کمکردن عدد جدول از قد خود فقط فاصله شما با میانگین همان مجموعهداده را نشان میدهد. برای مثال، مرد ایرانی ۱۷۰ سانتیمتری در این مقایسه ۵٫۶ سانتیمتر پایینتر از میانگین مردان ۱۹ساله ایران قرار میگیرد؛ ولی از این محاسبه نمیتوان نتیجه گرفت که قد او غیرطبیعی است یا به درمان نیاز دارد.
دیدگاه دکتر مطلبیزاده
در منطق ارزیابی پزشکی، برای کودک و نوجوان، سرعت رشد، مسیر حرکت روی نمودار قد برای سن، زمان بلوغ، قد والدین، تناسب اندامها و علائم همراه اهمیت بیشتری از مقایسه با عدد یک کشور دارند. برای بزرگسال نیز تصمیم بالینی به سلامت استخوان و مفصل، تناسب اندامها، سابقه پزشکی و هدف فرد وابسته است؛ نه رتبه قد کشور محل تولد.
برای کودکان و نوجوانان باید قد در چند نوبت با روش استاندارد اندازهگیری و روی نمودار قد برای سن سازمان جهانی بهداشت ثبت شود. کاهش سرعت رشد، عبور رو به پایین از خطوط صدکی، بلوغ بسیار زودرس یا دیررس، عدم تناسب اندامها یا نشانههای بیماری مزمن، دلیل مناسبی برای ارزیابی پزشک اطفال یا فوقتخصص غدد کودکان است.
در بزرگسالان، کاهش محسوس قد همراه با کمردرد یا خمیدهشدن قامت نیز صرفاً یک اختلاف آماری نیست. این علائم میتوانند با مشکلات مهرهای یا پوکی استخوان ارتباط داشته باشند و به ارزیابی پزشکی نیاز دارند. مؤسسه ملی آرتریت و بیماریهای اسکلتیعضلانی آمریکا کاهش قد، کمردرد و قامت خمیده را از نشانههای احتمالی شکستگی مهرهای ناشی از پوکی استخوان معرفی میکند.
میانگین کشور چه ارتباطی با تصمیم افزایش قد دارد؟
پس از بستهشدن صفحات رشد، ورزش، کشش، مکمل یا داروی بدون نسخه نمیتواند طول استخوانهای بلند پا را بهطور دائمی افزایش دهد. تفاوت میان اصلاح قامت و افزایش واقعی طول استخوان در مقاله افزایش قد بعد از بستهشدن صفحه رشد توضیح داده شده است.
پایینبودن از میانگین ایران، آسیا یا اقیانوسیه بهتنهایی فرد را کاندید جراحی نمیکند. ارزیابی ارتوپدی باید کیفیت استخوان، محور و نسبت اندامها، وضعیت مفاصل، دامنه حرکتی، سلامت عصبیعروقی، سابقه بیماری، هدف افزایش طول و توانایی پیگیری توانبخشی را در نظر بگیرد.
اگر رشد استخوانی شما پایان یافته و هدف مشخصی برای افزایش دائمی طول اندام دارید، قدم بعدی مطالعه فرایند، محدودیتها و الزامات جراحی افزایش قد و سپس ارزیابی فردی است؛ نه تصمیمگیری براساس یک جدول جمعیتی.
منابع
- NCD Risk Factor Collaboration. Height and body-mass index trajectories of school-aged children and adolescents from 1985 to 2019 in 200 countries and territories. The Lancet. 2020;396(10261):1511–1524.
- NCD Risk Factor Collaboration. Height — Data Downloads.
- World Health Organization. Height-for-age: Growth reference data for 5–19 years.
- MedlinePlus Genetics. Is height determined by genetics?.
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Osteoporosis: Causes, Risk Factors, and Symptoms.