یک عدد واحد و قابلاتکا برای «میانگین قد در اروپا» وجود ندارد؛ زیرا نتیجه به کشور، جنس، سن، نسل مورد بررسی و روش اندازهگیری بستگی دارد. در برآورد قابلمقایسه NCD‑RisC برای افراد ۱۹ساله در سال ۲۰۱۹، میانگین قد مردان جوان در کشورهای این جدول تقریباً از ۱۷۳ تا ۱۸۴ سانتیمتر و میانگین زنان جوان تقریباً از ۱۶۱ تا ۱۷۰ سانتیمتر متغیر است.
هلند در این مجموعهداده بالاترین میانگین را برای هر دو جنس دارد. در میان چهار کشوری که بیشتر مورد جستوجوی کاربران این سایت بودهاند، میانگین مردان جوان در لهستان ۱۸۰٫۷، ایرلند ۱۷۹، رومانی ۱۷۷٫۸ و پرتغال ۱۷۴٫۴ سانتیمتر برآورد شده است.
این اعداد «قد استاندارد» یا مرز پزشکی کوتاهی قد نیستند و میانگین تمام بزرگسالان ساکن اروپا در سال جاری را نیز نشان نمیدهند.
شناسنامه اعداد این مقاله
جدول براساس پژوهش NCD Risk Factor Collaboration تنظیم شده است. این گروه دادههای ۲۱۸۱ مطالعه جمعیتمحور با اندازهگیری قد و وزن حدود ۶۵ میلیون شرکتکننده در ۲۰۰ کشور و قلمرو را تجمیع کرد. پژوهش، روند رشد کودکان و نوجوانان را از سال ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۹ مدلسازی کرده و برای هر کشور، میانگین قد افراد ۱۹ساله در سال ۲۰۱۹ را برآورد کرده است.مطالعه NCD‑RisC در PubMed
بنابراین اعداد جدول:
- مربوط به زنان و مردان جوان ۱۹سالهاند، نه تمام بزرگسالان؛
- برآورد جمعیتیاند، نه نتیجه اندازهگیری تکتک شهروندان یک کشور؛
- داده سال ۲۰۱۹ هستند، حتی اگر صفحهای آنها را با عنوان ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۶ منتشر کرده باشد؛
- برای خوانایی به یک رقم اعشار گرد شدهاند.
اختلاف چنددهم سانتیمتری میان دو کشور نباید بهعنوان تفاوت قطعی و مهم تفسیر شود. برآوردهای آماری دارای عدمقطعیتاند و ترکیب جمعیت هر کشور نیز در طول زمان تغییر میکند.
جدول میانگین قد در کشورهای اروپایی
منبع جدول: برآورد NCD‑RisC برای زنان و مردان ۱۹ساله در سال ۲۰۱۹. کشورها براساس میانگین قد مردان مرتب شدهاند.دادههای قد NCD‑RisC
| کشور | مردان ۱۹ساله | زنان ۱۹ساله |
|---|---|---|
| هلند | ۱۸۳٫۸ سانتیمتر | ۱۷۰٫۴ سانتیمتر |
| مونتهنگرو | ۱۸۳٫۳ سانتیمتر | ۱۷۰٫۰ سانتیمتر |
| استونی | ۱۸۲٫۸ سانتیمتر | ۱۶۸٫۷ سانتیمتر |
| بوسنی و هرزگوین | ۱۸۲٫۵ سانتیمتر | ۱۶۷٫۵ سانتیمتر |
| ایسلند | ۱۸۲٫۱ سانتیمتر | ۱۶۸٫۹ سانتیمتر |
| دانمارک | ۱۸۱٫۹ سانتیمتر | ۱۶۹٫۵ سانتیمتر |
| جمهوری چک | ۱۸۱٫۲ سانتیمتر | ۱۶۸٫۰ سانتیمتر |
| لتونی | ۱۸۱٫۲ سانتیمتر | ۱۶۸٫۸ سانتیمتر |
| اسلواکی | ۱۸۱٫۰ سانتیمتر | ۱۶۷٫۱ سانتیمتر |
| اوکراین | ۱۸۱٫۰ سانتیمتر | ۱۶۶٫۶ سانتیمتر |
| اسلوونی | ۱۸۱٫۰ سانتیمتر | ۱۶۷٫۲ سانتیمتر |
| کرواسی | ۱۸۰٫۸ سانتیمتر | ۱۶۶٫۸ سانتیمتر |
| صربستان | ۱۸۰٫۷ سانتیمتر | ۱۶۸٫۳ سانتیمتر |
| لیتوانی | ۱۸۰٫۷ سانتیمتر | ۱۶۷٫۶ سانتیمتر |
| لهستان | ۱۸۰٫۷ سانتیمتر | ۱۶۵٫۸ سانتیمتر |
| فنلاند | ۱۸۰٫۶ سانتیمتر | ۱۶۶٫۵ سانتیمتر |
| نروژ | ۱۸۰٫۵ سانتیمتر | ۱۶۶٫۵ سانتیمتر |
| سوئد | ۱۸۰٫۵ سانتیمتر | ۱۶۶٫۷ سانتیمتر |
| آلمان | ۱۸۰٫۳ سانتیمتر | ۱۶۶٫۲ سانتیمتر |
| یونان | ۱۷۹٫۳ سانتیمتر | ۱۶۵٫۸ سانتیمتر |
| بلژیک | ۱۷۹٫۱ سانتیمتر | ۱۶۳٫۴ سانتیمتر |
| ایرلند | ۱۷۹٫۰ سانتیمتر | ۱۶۴٫۵ سانتیمتر |
| آندورا | ۱۷۸٫۸ سانتیمتر | ۱۶۵٫۵ سانتیمتر |
| سوئیس | ۱۷۸٫۷ سانتیمتر | ۱۶۴٫۳ سانتیمتر |
| بلاروس | ۱۷۸٫۷ سانتیمتر | ۱۶۶٫۹ سانتیمتر |
| فرانسه | ۱۷۸٫۶ سانتیمتر | ۱۶۴٫۵ سانتیمتر |
| اتریش | ۱۷۸٫۵ سانتیمتر | ۱۶۶٫۹ سانتیمتر |
| لوکزامبورگ | ۱۷۸٫۵ سانتیمتر | ۱۶۵٫۱ سانتیمتر |
| بریتانیا | ۱۷۸٫۲ سانتیمتر | ۱۶۳٫۹ سانتیمتر |
| رومانی | ۱۷۷٫۸ سانتیمتر | ۱۶۴٫۷ سانتیمتر |
| روسیه | ۱۷۶٫۷ سانتیمتر | ۱۶۴٫۵ سانتیمتر |
| مجارستان | ۱۷۶٫۶ سانتیمتر | ۱۶۲٫۶ سانتیمتر |
| مقدونیه شمالی | ۱۷۶٫۴ سانتیمتر | ۱۶۰٫۹ سانتیمتر |
| اسپانیا | ۱۷۶٫۱ سانتیمتر | ۱۶۲٫۰ سانتیمتر |
| مولداوی | ۱۷۵٫۶ سانتیمتر | ۱۶۳٫۰ سانتیمتر |
| ایتالیا | ۱۷۴٫۴ سانتیمتر | ۱۶۱٫۸ سانتیمتر |
| مالت | ۱۷۴٫۴ سانتیمتر | ۱۶۳٫۰ سانتیمتر |
| پرتغال | ۱۷۴٫۴ سانتیمتر | ۱۶۱٫۲ سانتیمتر |
| بلغارستان | ۱۷۴٫۲ سانتیمتر | ۱۶۴٫۶ سانتیمتر |
| آلبانی | ۱۷۴٫۱ سانتیمتر | ۱۶۲٫۲ سانتیمتر |
| قبرس | ۱۷۲٫۸ سانتیمتر | ۱۶۰٫۶ سانتیمتر |
مرز جغرافیایی اروپا در منابع مختلف یکسان تعریف نمیشود. برای نمونه، ترکیه و کشورهای قفقاز ممکن است در بعضی طبقهبندیها بخشی از اروپا یا کشورهای فرامرزی در نظر گرفته شوند. اضافه یا حذفکردن این کشورها، دامنه و میانگین منطقهای را تغییر میدهد.
پرتغال، لهستان، رومانی و ایرلند چه تفاوتی دارند؟
لهستان در این مجموعهداده در گروه کشورهای دارای مردان جوان بلندقد قرار دارد؛ میانگین مردان ۱۹ساله آن حدود ۱۸۰٫۷ سانتیمتر است. میانگین زنان جوان لهستانی ۱۶۵٫۸ سانتیمتر برآورد شده است.
در ایرلند، این اعداد بهترتیب حدود ۱۷۹ و ۱۶۴٫۵ سانتیمترند. رومانی با میانگین ۱۷۷٫۸ سانتیمتر برای مردان و ۱۶۴٫۷ سانتیمتر برای زنان پایینتر از ایرلند در جدول مردان قرار میگیرد، اما میانگین زنان دو کشور تقریباً نزدیک است.
پرتغال در بخش پایینتر جدول اروپا قرار دارد: حدود ۱۷۴٫۴ سانتیمتر برای مردان و ۱۶۱٫۲ سانتیمتر برای زنان. این جایگاه به معنای غیرطبیعیبودن قد مردم پرتغال نیست؛ تنها موقعیت میانگین یک جمعیت در یک مجموعهداده مقایسهای را نشان میدهد.
برای مقایسه ایران با سایر مناطق میتوانید صفحه میانگین قد زنان و مردان در ایران و جهان را ببینید.
چرا میانگین قد کشورهای اروپایی متفاوت است؟
قد نهایی حاصل تعامل تعداد زیادی عامل ژنتیکی، زیستی و محیطی است. ژنتیک بخش بزرگی از تفاوت قد میان افراد را توضیح میدهد، اما تغذیه دوران رشد، سلامت مادر، بیماریهای عفونی، وضعیت هورمونی، دسترسی به مراقبت پزشکی و شرایط اجتماعیاقتصادی نیز بر رسیدن فرد به ظرفیت رشد خود اثر دارند.MedlinePlus Genetics؛ عوامل مؤثر بر قد
تفاوت میان کشورها را نباید تنها به یک عامل، مانند رژیم غذایی یا «ژن بلندقدی»، نسبت داد. جمعیتها یکدست نیستند و مهاجرت، تفاوتهای منطقهای، تغییر شرایط زندگی و تفاوت نسلها میتوانند بر میانگین ملی اثر بگذارند.
ارتباط آماری میان قد و درآمد، تحصیلات یا دسترسی به سلامت نیز لزوماً به این معنا نیست که تحصیلات مستقیماً قد را افزایش میدهد. این متغیرها ممکن است نشاندهنده مجموعهای از شرایط خانوادگی، تغذیهای و بهداشتی در دوران رشد باشند.
آیا پایینتر بودن از میانگین اروپا یعنی قد کوتاه یا غیرطبیعی؟
خیر. میانگین، مرکز یک توزیع آماری است و افراد سالم زیادی پایینتر یا بالاتر از آن قرار میگیرند. تفاوت چند سانتیمتری با میانگین کشور بهتنهایی تشخیص پزشکی، نشانه بیماری یا دلیلی برای درمان نیست.
«قرارگرفتن چند سانتیمتر پایینتر از میانگین یک کشور، بهتنهایی تشخیص کوتاهی قد یا دلیلی برای درمان نیست. میانگین جمعیتی جای ارزیابی رشد، نسبتهای بدنی و وضعیت استخوان را نمیگیرد.»
دو فرد با قد یکسان ممکن است بهدلیل سن، جنس، سابقه خانوادگی و نسبتهای بدنی، تفسیر پزشکی متفاوتی داشته باشند. مقایسه فرد ایرانی با میانگین هلند نیز ارزیابی بالینی معناداری ایجاد نمیکند.
برای نوجوانی که درباره کوتاهی قد نگران است، ارزیابی با یک عدد ثابت آغاز نمیشود. سابقه رشد، زمان بلوغ، قد والدین، سرعت رشد و مسیر ثبتشده روی منحنی رشد مشخص میکنند که آیا بررسی بیشتر یا ارزیابی سن استخوانی لازم است.
برای کودکان و نوجوانان، قد باید براساس سن و جنس روی منحنی رشد ثبت شود. مسیر رشد در طول زمان، زمان بلوغ، قد والدین و وضعیت سلامت از مقایسه با میانگین بزرگسالان اروپا مهمترند. سازمان جهانی بهداشت نمودارهای قد برای سن را برای کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۹ساله منتشر کرده است.نمودارهای قد برای سن WHO
کندشدن واضح رشد، توقف غیرمنتظره افزایش قد، عبور نزولی از مسیر قبلی منحنی رشد یا همراهی کوتاهی قد با علائم بیماری، نیازمند ارزیابی پزشک کودکان یا فوقتخصص غدد کودکان است.
در بزرگسالان، کاهش محسوس قد همراه با کمردرد تازه یا افزایش خمیدگی ستون فقرات نیز صرفاً یک تفاوت آماری نیست و میتواند به بررسی وضعیت مهرهها و سلامت استخوان نیاز داشته باشد.اطلاعات NIAMS درباره پوکی استخوان
مقایسه با اروپا و تصمیم برای افزایش قد
پس از بستهشدن کامل صفحات رشد، ورزش، حرکات کششی، مکمل و فرآوردههای تبلیغاتی نمیتوانند طول استخوانهای ران و ساق را افزایش دهند. این اقدامات ممکن است برای سلامت، قدرت عضلات یا وضعیت قامت مفید باشند، اما رشد دوباره استخوان محسوب نمیشوند. توضیحات تفصیلی در صفحه افزایش قد بعد از بستهشدن صفحات رشد آمده است.
جراحی افزایش طول اندام میتواند طول استخوان را تغییر دهد، اما یک جراحی بزرگ با احتمال عارضه و دوره طولانی درمان و بازتوانی است. پایینبودن از میانگین یک کشور یا اروپا بهتنهایی دلیل پزشکی یا معیار تأیید این جراحی نیست.
در ارزیابی دکتر مطلبیزاده، عدد قد یا سن بهتنهایی برای تأیید جراحی کافی نیست. کیفیت استخوان، محور اندام، وضعیت مفاصل، دامنه حرکت، اعصاب و عروق و توانایی فرد برای طیکردن فیزیوتراپی و پیگیری طولانیمدت نیز در تصمیم نهایی دخالت دارند.
در ارزیابی فردی، وضعیت صفحات رشد، کیفیت استخوان، محور اندام، مفاصل، دامنه حرکت، سلامت عمومی، انگیزه و توانایی طیکردن فیزیوتراپی و پیگیری طولانیمدت اهمیت دارند. فرد بالغی که پس از شناخت محدودیتها و خطرها همچنان این گزینه را بررسی میکند، میتواند جزئیات فرایند و معیارهای ارزیابی را در صفحه جراحی افزایش قد مطالعه کند.
درباره دادهها و بازبینی پزشکی
دادههای آماری این مقاله از NCD‑RisC استخراج شدهاند و آمار داخلی مرکز یا تجربه بیماران آن نیستند.
بخشهای پزشکی مربوط به رشد استخوان، صفحات رشد و ارزیابی جراحی توسط دکتر نادر مطلبیزاده، متخصص جراحی استخوان و مفاصل (ارتوپدی)، بازبینی شدهاند. این بازبینی به معنای تأیید پزشکی یک قد مشخص بهعنوان «قد طبیعی» یا «قد مناسب جراحی» نیست.
این وبسایت متعلق به مرکزی است که خدمات جراحی افزایش طول اندام را ارائه میدهد و ممکن است از مراجعه متقاضیان منفعت تجاری داشته باشد. اطلاعات آماری و آموزشی صفحه جایگزین ارزیابی رشد، معاینه یا مشاوره فردی نیست.
منابع
- NCD Risk Factor Collaboration؛ دریافت دادههای قد کشورها
- NCD‑RisC؛ روند قد و BMI کودکان و نوجوانان در ۲۰۰ کشور، PubMed
- NCD‑RisC؛ نقشه برآورد قد افراد ۱۹ساله در سال ۲۰۱۹
- MedlinePlus Genetics؛ نقش ژنتیک و محیط در تعیین قد
- سازمان جهانی بهداشت؛ نمودارهای قد برای سن ۵ تا ۱۹ سال
- NIAMS؛ پوکی استخوان، کاهش قد و شکستگی مهره