جراحی افزایش قد بدون ایجاد هیچ‌گونه جای زخم امکان‌پذیر نیست. برای انجام این جراحی باید برش‌هایی برای استئوتومی استخوان، ورود میله، قرار دادن پیچ‌ها یا اتصال فیکساتور ایجاد شود. هرکدام از این نقاط می‌توانند پس از بسته‌شدن زخم به اسکار تبدیل شوند.

تعداد، محل و میزان مشخص‌بودن اسکار برای همه بیماران یکسان نیست. روش جراحی، ساق یا ران بودن محل عمل، تعداد پین‌ها و پیچ‌ها، واکنش پوست، سابقه کلوئید، بروز عفونت و مراقبت‌های بعد از عمل همگی بر نتیجه اثر می‌گذارند.

به‌طور کلی:

روش‌هایی که به پین‌ها و سیم‌های عبوری بیشتری از پوست نیاز دارند، نقاط اسکار بیشتری ایجاد می‌کنند.
روش‌های داخلی یا داخلی‌محور معمولاً اسکارهای پوستی کمتری نسبت به فیکساتور خارجی کامل دارند، اما بدون اسکار نیستند.
اسکارهای جدید معمولاً در ماه‌های اول صورتی، قرمز، قهوه‌ای، برجسته یا سفت‌تر هستند.
بلوغ اسکار ممکن است ۱۲ تا ۲۴ ماه یا بیشتر طول بکشد.
هیچ جراح، کرم یا دستگاهی نمی‌تواند ناپدیدشدن کامل اسکار را تضمین کند.

راهنمای NHS نیز تأکید می‌کند که بیشتر اسکارها با گذشت زمان کم‌رنگ می‌شوند، اما ممکن است کاملاً از بین نروند و روند تغییر آنها دو سال یا بیشتر ادامه پیدا کند. (منبع)

تذکر پزشکی: این مطلب برای آموزش عمومی نوشته شده است. مراقبت از زخم، زمان شروع کرم یا سیلیکون و درمان اسکار باید براساس وضعیت زخم و دستور پزشک انجام شود.

این صفحه توسط دکتر نادر مطلبی زاده، جراح استخوان و مفاصل (ارتوپدی)، بازبینی پزشکی شده است. شماره نظام پزشکی: ۳۱۳۶۸. حوزهٔ تمرکز: جراحی افزایش قد (Limb Lengthening) و اصلاح ناهنجاری‌های اندام.
پروفایل نظام پزشکی
ارجاع علمی: لینک PubMed/ResearchGate
زبان‌ها: فارسی، انگلیسی، عربی
آخرین بازبینی پزشکی: ۱۴۰۵/۰۵/۰۶
اطلاعات این صفحه جنبهٔ آموزشی دارد و جایگزین معاینهٔ فردی نیست.
شفافیت محتوای پزشکی: این مرکز ارائه‌دهنده خدمات جراحی معرفی‌شده در همین صفحه است. فرایند انتخاب منابع، بازبینی پزشکی، اصلاح خطاها و نحوه اعلام تعارض منافع در سیاست تحریریه و بازبینی پزشکی توضیح داده شده است.

درخواست ارزیابی کاندید بودن

جای زخم (اسکار) بعد از عمل جراحی افزایش قد

اسکار با زخم جراحی چه تفاوتی دارد؟

در روزها و هفته‌های ابتدایی، محل برش هنوز «زخم جراحی» است. تا زمانی که پوست کاملاً بسته نشده، بخیه یا دلمه وجود دارد یا ترشح مشاهده می‌شود، نباید آن را یک اسکار بالغ در نظر گرفت.

اسکار بافتی است که بدن پس از بسته‌شدن زخم برای ترمیم پوست تولید می‌کند. این بافت در ابتدا ممکن است قرمز، تیره، سفت یا حساس باشد و به‌تدریج طی ماه‌ها تغییر کند.

این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مراقبت مناسب برای زخم باز با مراقبت از اسکار بسته‌شده متفاوت است. ماساژ، ورق سیلیکونی و بیشتر محصولات موضعی نباید روی زخم باز، محل دارای ترشح یا دلمه استفاده شوند.

جای زخم در روش‌های مختلف جراحی افزایش قد

نام روش جراحی به‌تنهایی برای تعیین تعداد دقیق اسکار کافی نیست. تعداد برش‌ها و پین‌ها براساس استخوان تحت درمان، طراحی ابزار، تکنیک جراح، نیاز به جراحی دوم و شرایط بیمار تغییر می‌کند.

جدول زیر یک مقایسه نسبی ارائه می‌دهد و نباید به‌عنوان تضمین تعداد یا ظاهر اسکار تفسیر شود.

روش جراحی	منشأ اسکارها	میزان نسبی نقاط پوستی	نکته مهم
MTN	برش استئوتومی، ورود نیل، محل پیچ‌های قفل‌شونده و پیچ کوچک تنظیم طول	نسبتاً کمتر	فیکساتور خارجی کامل ندارد، اما بدون اسکار نیست
LON	برش‌های نیل داخلی به‌علاوه محل پین‌های فیکساتور خارجی	بیشتر از MTN	مراقبت روزانه از محل پین‌ها اهمیت زیادی دارد
LATN	محل پین‌های فیکساتور خارجی و برش‌های جراحی کارگذاری نیل در مرحله بعد	متوسط تا زیاد	به‌دلیل چندمرحله‌ای بودن، محل‌های پوستی بیشتری ممکن است ایجاد شود
ایلیزاروف کلاسیک	محل عبور چندین سیم یا نیم‌پین و برش‌های جراحی	معمولاً زیاد	احتمال ایجاد چندین اسکار کوچک گرد، فرورفته یا تیره وجود دارد
نیل کاملاً داخلی مانند برخی مدل‌های PRECICE	محل ورود نیل، استئوتومی و پیچ‌های قفل‌شونده	معمولاً کمتر از روش‌های دارای فریم خارجی	همچنان خطر عفونت زخم یا ایمپلنت و باقی‌ماندن اسکار وجود دارد

یک مطالعه روی ۴۵۲ اسکار محل پین پس از افزایش طول اندام نشان داد که شکل و اندازه اسکار می‌تواند براساس نوع فیکساتور و طراحی پین‌ها متفاوت باشد. بنابراین نمی‌توان نتیجه یک دستگاه را به دستگاه دیگری تعمیم داد. (PubMed)

مرورهای علمی جراحی افزایش طول زیبایی نیز به‌دلیل تفاوت روش‌ها، استخوان‌های تحت درمان و نحوه گزارش نتایج، امکان تعیین یک نتیجه یکسان برای تمام بیماران را محدود می‌دانند. (مرور سیستماتیک ۲۰۲۰، مرور سیستماتیک ۲۰۲۵)

جای زخم در روش MTN

در جراحی افزایش قد به روش MTN یک نیل تلسکوپی داخل استخوان قرار می‌گیرد و تنظیم طول از طریق یک پیچ کوچک خارجی انجام می‌شود. به‌دلیل نبود فیکساتور خارجی کامل، تعداد پین‌های عبوری از پوست کمتر از روش‌هایی مانند LON یا ایلیزاروف است.

اسکارهای احتمالی MTN مربوط به این نقاط هستند:

محل ورود نیل داخل استخوان؛
محل استئوتومی یا برش کنترل‌شده استخوان؛
محل پیچ‌های قفل‌شونده؛
محل پیچ یا مکانیزم کوچک تنظیم طول؛
برش احتمالی جراحی خارج‌کردن ایمپلنت در آینده.

میزان مشخص‌بودن این اسکارها به تکنیک جراحی، محل عمل و واکنش پوست بیمار وابسته است. MTN را باید روشی با اسکارهای «نسبتاً کمتر» دانست، نه روشی بدون جای زخم.

جای زخم در روش LON

در جراحی افزایش قد به روش LON از نیل داخلی و فیکساتور خارجی به‌صورت هم‌زمان استفاده می‌شود. علاوه بر برش‌های مربوط به نیل و استئوتومی، محل ورود پین‌های فیکساتور خارجی نیز می‌تواند به اسکار تبدیل شود.

اسکارهای محل پین ممکن است به شکل‌های زیر دیده شوند:

نقاط کوچک گرد؛
تیرگی یا روشنی نسبت به پوست اطراف؛
فرورفتگی محدود؛
برجستگی و سفتی؛
اسکار بزرگ‌تر در صورت التهاب یا عفونت محل پین.

تعداد اسکارهای LON را نباید برای همه بیماران یک عدد ثابت اعلام کرد. تعداد پین‌ها و برش‌ها به طراحی فیکساتور و برنامه جراحی وابسته است.

عفونت محل پین یکی از مشکلات شناخته‌شده فیکساتورهای خارجی است. رعایت برنامه تمیزکردن و پانسمان می‌تواند خطر را کاهش دهد، اما آن را کاملاً حذف نمی‌کند. (مرور پیشگیری از عفونت محل پین)

جای زخم در روش LATN

در روش LATN ابتدا افزایش طول با فیکساتور خارجی انجام می‌شود. پس از رسیدن به طول برنامه‌ریزی‌شده، نیل داخلی در یک جراحی دیگر قرار می‌گیرد و فیکساتور برداشته می‌شود.

بنابراین اسکارهای این روش می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

محل پین‌ها یا سیم‌های فیکساتور خارجی؛
محل استئوتومی؛
محل ورود نیل داخلی؛
محل پیچ‌های قفل‌شونده؛
برش‌های مربوط به جراحی دوم.

LATN معمولاً برای پرونده‌های خاص انتخاب می‌شود و تعداد اسکارهای آن باید براساس نقشه واقعی جراحی هر بیمار بررسی شود.

جای زخم ایلیزاروف

دستگاه ایلیزاروف از حلقه‌ها، سیم‌ها و پین‌هایی تشکیل شده است که از پوست عبور کرده و به استخوان متصل می‌شوند. هر محل ورود سیم یا پین ممکن است پس از برداشتن دستگاه یک اسکار کوچک ایجاد کند.

اسکارهای ایلیزاروف ممکن است گرد، تیره، روشن، فرورفته یا برجسته باشند. حرکت پوست اطراف پین، التهاب طولانی یا عفونت می‌تواند ظاهر نهایی اسکار را تحت‌تأثیر قرار دهد.

براساس پروتکل فعلی مرکز بین‌المللی جراحی افزایش قد ایران، ایلیزاروف برای افزایش قد زیبایی پا استفاده نمی‌شود و کاربرد فعلی آن در مرکز به افزایش طول استخوان بازو محدود شده است. اطلاعات تکمیلی در صفحه دستگاه فیکساتور خارجی ایلیزاروف ارائه شده است.

کدام روش افزایش قد کمترین جای زخم را دارد؟

به‌طور نسبی، روشی که پین و سیم عبوری کمتری از پوست داشته باشد، معمولاً نقاط اسکار کمتری ایجاد می‌کند. به همین دلیل روش‌های داخلی یا داخلی‌محور ممکن است از نظر زیبایی پوست برای بعضی بیماران مطلوب‌تر باشند.

بااین‌حال، انتخاب روش فقط براساس اسکار منطقی نیست. عوامل زیر نیز باید بررسی شوند:

وضعیت استخوان و فضای داخل کانال استخوانی؛
ساق یا ران بودن جراحی؛
میزان افزایش قد برنامه‌ریزی‌شده؛
بودجه؛
توانایی تحمل دستگاه خارجی؛
خطرات هر روش؛
احتمال نیاز به جراحی تکمیلی؛
تجربه و امکانات تیم جراحی.

برای مقایسه کلی روش‌های قابل انجام می‌توان صفحه عمل جراحی افزایش قد و راهنمای مقایسه MTN و LON را بررسی کرد.

پیش از انتخاب روش، نقشه اسکار دریافت کنید

اگر ظاهر نهایی پا یکی از معیارهای اصلی شماست، قبل از تصمیم‌گیری این اطلاعات را از تیم جراحی بخواهید:

محل تقریبی تمام برش‌های جراحی؛
بازه احتمالی تعداد پین‌ها و پیچ‌ها؛
محل ورود نیل و پیچ‌های قفل‌شونده؛
احتمال نیاز به جراحی دوم؛
اسکارهای احتمالی خارج‌کردن ایمپلنت؛
تصاویر استاندارد بیماران قبلی با همان روش و همان استخوان؛
برنامه مراقبت از زخم و محل پین‌ها؛
برنامه درمان در صورت ایجاد اسکار برجسته یا کلوئید.

این اطلاعات باید براساس روش واقعی بیمار ارائه شوند. استفاده از عکس بیمارانی که روش، محل جراحی یا زمان گذشته از عمل آنها مشخص نیست، مبنای مناسبی برای پیش‌بینی نتیجه نیست.

روند تغییر اسکار بعد از جراحی افزایش قد

سرعت ترمیم در افراد مختلف متفاوت است. جدول زیر فقط یک مسیر تقریبی را نشان می‌دهد.

زمان تقریبی	وضعیت احتمالی
روزهای اول تا حدود دو هفته	محل جراحی هنوز زخم محسوب می‌شود؛ تورم، حساسیت و قرمزی محدود ممکن است وجود داشته باشد
هفته دوم تا ششم	در صورت بسته‌شدن کامل پوست، خط برش ممکن است صورتی، قرمز، قهوه‌ای یا کمی سفت باشد
ماه دوم تا ششم	اسکار فعال‌تر است و ممکن است تیره‌تر، برجسته‌تر، خارش‌دار یا سفت شود
ماه ششم تا دوازدهم	در بسیاری از افراد قرمزی و برجستگی به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند
ماه دوازدهم تا بیست‌وچهارم	اسکار وارد مرحله بلوغ می‌شود و ممکن است صاف‌تر و کم‌رنگ‌تر شود
بعد از دو سال	بخشی از تغییرات ممکن است ادامه پیدا کند، اما اسکار باقی‌مانده معمولاً پایدارتر است

روند ترمیم همیشه کاملاً خطی نیست. ممکن است یک اسکار در مقطعی تیره‌تر یا سفت‌تر شود و سپس بهبود پیدا کند. افزایش پیشرونده درد، قرمزی یا ترشح را نباید بخشی طبیعی از بلوغ اسکار تلقی کرد.

اسکار طبیعی چه ظاهری دارد؟

اسکار خطی طبیعی ممکن است در ابتدا:

صورتی، قرمز، قهوه‌ای یا بنفش باشد؛
کمی برجسته یا سفت به نظر برسد؛
خارش یا کشیدگی خفیف ایجاد کند؛
نسبت به پوست اطراف حساس‌تر باشد؛
طی ماه‌ها به‌تدریج صاف‌تر و کم‌رنگ‌تر شود.

رنگ اسکار به رنگ پوست بیمار نیز وابسته است. در پوست‌های تیره‌تر، احتمال باقی‌ماندن تیرگی پس از التهاب یا تفاوت رنگ اسکار با پوست اطراف بیشتر است.

تفاوت اسکار هیپرتروفیک و کلوئید

اسکار هیپرتروفیک

اسکار هیپرتروفیک برجسته و سفت است، اما معمولاً در محدوده همان زخم باقی می‌ماند. این اسکار ممکن است به‌مرور زمان صاف‌تر شود.

کلوئید

کلوئید از مرز زخم اولیه فراتر می‌رود و ممکن است ماه‌ها بعد همچنان بزرگ‌تر شود. کلوئید می‌تواند خارش، درد یا حساسیت ایجاد کند و معمولاً بدون درمان به‌طور کامل صاف نمی‌شود.

سابقه شخصی یا خانوادگی کلوئید باید پیش از جراحی به پزشک اعلام شود. توضیحات تصویری درباره تفاوت انواع اسکار در راهنمای آکادمی پوست آمریکا ارائه شده است.

چه علائمی می‌تواند نشانه عفونت باشد؟

مقداری قرمزی، درد و تورم محدود در روزهای ابتدایی ممکن است طبیعی باشد؛ اما این علائم باید با گذشت زمان کاهش پیدا کنند.

موارد زیر نیازمند تماس سریع با تیم درمان هستند:

افزایش یا گسترش قرمزی اطراف زخم یا پین؛
درد جدید یا درد پیشرونده؛
گرم‌شدن واضح محل؛
تورم در حال افزایش؛
خروج ترشح کدر، چرکی یا بدبو؛
بازشدن لبه‌های زخم؛
تب یا لرز؛
تغییر ناگهانی رنگ پوست همراه با درد یا اختلال حس؛
شل‌شدن یا حرکت غیرطبیعی پین.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، قرمزی و درد اطراف محل جراحی، خروج مایع کدر و تب را از علائم عفونت محل جراحی معرفی می‌کند. (CDC)

برای بررسی سایر علائم خطر، صفحه عوارض و ریسک‌های جراحی افزایش قد را مطالعه کنید.

چه عواملی احتمال باقی‌ماندن اسکار واضح را افزایش می‌دهند؟

روش و تعداد نقاط ورود به پوست

هر پین، سیم، پیچ خارجی یا برش جراحی می‌تواند یک نقطه اسکار ایجاد کند. افزایش تعداد نقاط پوستی لزوماً به معنی اسکار شدید نیست، اما سطح بیشتری برای مراقبت ایجاد می‌کند.

التهاب یا عفونت

عفونت و التهاب طولانی می‌توانند به بافت آسیب بیشتری وارد کنند و احتمال ایجاد اسکار برجسته، فرورفته یا تیره را افزایش دهند.

سابقه کلوئید

فردی که بعد از سوراخ‌کردن گوش، واکسن، بریدگی یا جراحی قبلی کلوئید ایجاد کرده است، باید پیش از عمل ارزیابی دقیق‌تری داشته باشد.

نوع و رنگ پوست

واکنش تولید رنگدانه و کلاژن در پوست افراد متفاوت است. پوست‌های تیره‌تر ممکن است بیشتر مستعد تیرگی پس از التهاب یا کلوئید باشند، اما نتیجه را نمی‌توان فقط براساس رنگ پوست پیش‌بینی کرد.

مصرف نیکوتین

سیگار، قلیان، ویپ و سایر محصولات نیکوتینی می‌توانند خون‌رسانی و ترمیم بافت را مختل کنند. CDC نیز مصرف سیگار را با افزایش خطر عفونت بعد از جراحی مرتبط می‌داند. (CDC)

دیابت و بیماری‌های کنترل‌نشده

قند خون کنترل‌نشده، اختلال عروقی، ضعف ایمنی و بعضی بیماری‌های مزمن ممکن است ترمیم زخم را کند کنند.

کشش روی زخم

کشش مداوم پوست، بازشدن زخم یا اصطکاک لباس و تجهیزات می‌تواند اسکار را پهن‌تر یا تحریک‌شده‌تر کند.

قرارگرفتن در معرض آفتاب

نور خورشید می‌تواند اختلاف رنگ اسکار با پوست اطراف را بیشتر کند؛ به‌خصوص زمانی که اسکار هنوز فعال و جدید است.

چگونه جای زخم جراحی افزایش قد را کاهش دهیم؟

قبل از جراحی

سابقه اسکار برجسته یا کلوئید را اعلام کنید.
مصرف سیگار، قلیان، ویپ و نیکوتین را طبق برنامه تیم درمان متوقف کنید.
دیابت و بیماری‌های زمینه‌ای را کنترل کنید.
فهرست داروها و مکمل‌ها را در اختیار پزشک قرار دهید.
آسپرین، داروهای ضدالتهاب، رقیق‌کننده‌های خون یا مکمل‌ها را خودسرانه قطع نکنید.
درباره محل و تعداد تقریبی برش‌ها و پین‌ها سؤال کنید.
تصاویر واقعی اسکار بیماران مشابه را بررسی کنید.

تا زمانی که زخم کاملاً بسته نشده است

پانسمان را مطابق دستور تیم درمان انجام دهید.
محل زخم و پین‌ها را دست‌کاری نکنید.
هیچ روغن، پماد گیاهی، سیلیکون یا محصول آرایشی را بدون اجازه استفاده نکنید.
از خیساندن زخم در وان یا استخر خودداری کنید.
در صورت افزایش درد، قرمزی، گرمی، ترشح یا تب، با تیم درمان تماس بگیرید.
برای روش‌های دارای فیکساتور خارجی، برنامه اختصاصی مراقبت از پین‌ها را رعایت کنید.

پس از بسته‌شدن کامل زخم

پس از آنکه زخم کاملاً بسته شد، دلمه و ترشح نداشت و پزشک اجازه داد، ممکن است اقدامات زیر مطرح شوند:

استفاده از ژل یا ورق سیلیکونی؛
ماساژ کنترل‌شده اسکار؛
استفاده از مرطوب‌کننده مناسب؛
محافظت در برابر نور خورشید؛
پیگیری تغییر رنگ، ضخامت و درد اسکار.

NHS توصیه می‌کند ماساژ فقط پس از ترمیم کامل زخم انجام شود و اسکار حداقل یک سال در برابر آفتاب محافظت شود. استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ نیز توصیه شده است. (NHS)

آیا ژل یا ورق سیلیکونی مؤثر است؟

سیلیکون یکی از رایج‌ترین گزینه‌های غیرتهاجمی برای پیشگیری یا کاهش اسکارهای برجسته است. مرور مطالعات کارآزمایی بالینی نشان داده است که ژل سیلیکونی می‌تواند بر ارتفاع، رنگ و انعطاف اسکار اثر مثبت داشته باشد، اما نتیجه فوری نیست و ممکن است چند ماه استفاده منظم لازم باشد. (مرور سیستماتیک و متاآنالیز)

سیلیکون نباید روی زخم باز، دلمه، عفونت یا پوست دارای ترشح قرار گیرد. زمان شروع و مدت مصرف باید توسط پزشک تعیین شود. (AAD)

آیا کرم ترمیم زخم می‌تواند اسکار را حذف کند؟

هیچ کرمی نمی‌تواند حذف کامل اسکار را تضمین کند. محصولات موضعی ممکن است به مرطوب نگه‌داشتن پوست، کاهش خشکی، خارش یا کشیدگی اسکار کمک کنند، اما اثربخشی آنها به ترکیبات، نوع اسکار و استفاده صحیح بستگی دارد.

مرکز بین‌المللی جراحی افزایش قد ایران یک محصول موضعی حاوی ترکیبات مرطوب‌کننده و مراقبتی نیز معرفی کرده است. استفاده از هر محصول باید پس از بسته‌شدن کامل زخم و تأیید تیم درمان انجام شود. در این مقاله برای هیچ کرمی نتیجه تضمینی یا جایگزینی با درمان تخصصی ادعا نمی‌شود.

آیا ماساژ اسکار مفید است؟

ماساژ ممکن است در بعضی بیماران به نرم‌ترشدن اسکار و کاهش احساس کشیدگی کمک کند، اما باید شرایط زیر رعایت شود:

زخم کاملاً بسته شده باشد؛
بخیه، دلمه یا ترشح وجود نداشته باشد؛
پزشک یا فیزیوتراپیست اجازه داده باشد؛
ماساژ باعث درد، خون‌ریزی یا افزایش قرمزی نشود.

ماساژ زودهنگام یا شدید می‌تواند محل ترمیم را تحریک کند. برنامه تمرین و توان‌بخشی نیز باید با فیزیوتراپی بعد از جراحی هماهنگ باشد.

درمان اسکار برجسته یا کلوئید

درمان باید براساس نوع اسکار انتخاب شود. گزینه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

ژل یا ورق سیلیکونی؛
تزریق کورتیکواستروئید داخل اسکار؛
لیزر عروقی یا سایر لیزرهای پزشکی؛
کرایوتراپی در بعضی کلوئیدها؛
درمان فشاری؛
جراحی اصلاح اسکار همراه با درمان تکمیلی؛
ترکیبی از چند روش.

برداشتن کلوئید با جراحی به‌تنهایی می‌تواند با احتمال بازگشت بالایی همراه باشد. آکادمی پوست آمریکا استفاده از درمان‌های ترکیبی را برای بسیاری از کلوئیدها ضروری می‌داند. (AAD)

آیا لیزر جای زخم را کاملاً از بین می‌برد؟

خیر. لیزر می‌تواند در بیماران منتخب به کاهش قرمزی، تیرگی، ضخامت، خارش یا برجستگی اسکار کمک کند، اما اسکار را کاملاً پاک نمی‌کند.

انتخاب دستگاه و زمان درمان به این موارد وابسته است:

نوع اسکار؛
رنگ پوست؛
فعال یا بالغ بودن اسکار؛
سابقه کلوئید؛
داروهای مصرفی؛
وجود عفونت یا التهاب؛
هدف واقعی بیمار از درمان.

گاهی چند جلسه درمان لازم است و نتیجه طی چند ماه ظاهر می‌شود. استفاده نادرست از لیزر ممکن است باعث سوختگی، تغییر رنگ یا اسکار جدید شود. درمان باید توسط متخصص دارای تجربه در درمان اسکار و انواع پوست انجام شود. (راهنمای لیزر اسکار AAD)

درمان اسکارهای فرورفته محل پین

بعضی اسکارهای محل پین به‌صورت فرورفتگی‌های کوچک باقی می‌مانند. درمان احتمالی آنها بسته به عمق و بلوغ اسکار می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

آزادسازی بافت زیر اسکار؛
تزریق چربی یا فیلر در موارد منتخب؛
میکرونیدلینگ یا لیزر؛
اصلاح جراحی اسکار.

این درمان‌ها معمولاً پس از بلوغ نسبی اسکار بررسی می‌شوند. درمان زودهنگام یا یکسان برای تمام اسکارهای محل پین مناسب نیست.

چه زمانی باید برای درمان اسکار مراجعه کرد؟

ارزیابی تخصصی در شرایط زیر مناسب است:

اسکار در حال بزرگ‌شدن است؛
از محدوده زخم اولیه فراتر رفته است؛
برجستگی، سفتی یا خارش آن افزایش پیدا می‌کند؛
درد یا حساسیت مداوم دارد؛
حرکت زانو، مچ یا پوست اطراف را محدود می‌کند؛
محل اسکار گرم، متورم یا دارای ترشح است؛
تغییر رنگ آن پس از چند ماه همچنان در حال تشدید است؛
ظاهر اسکار بر سلامت روان یا روابط اجتماعی فرد اثر گذاشته است.

در موارد مربوط به عفونت یا بازشدن زخم، مراجعه نباید تا زمان بلوغ اسکار به تعویق بیفتد.

تصاویر واقعی اسکار بیماران را چگونه ارزیابی کنیم؟

برای مقایسه معتبر، تصاویر باید دارای اطلاعات زیر باشند:

روش جراحی؛
ساق یا ران بودن عمل؛
مدت گذشته از جراحی؛
وجود یا عدم وجود فیکساتور خارجی؛
سابقه عفونت محل پین؛
درمان‌های انجام‌شده برای اسکار؛
نور، فاصله و زاویه تقریباً یکسان.

تصویر گرفته‌شده در ماه سوم را نباید با تصویر بیمار دیگری در سال دوم مقایسه کرد. همچنین عکس دور از پا یا تصویر پوشیده با لباس، برای ارزیابی اسکار کافی نیست.

در گالری نتایج بیماران می‌توان نمونه‌های قبل و بعد جراحی را مشاهده کرد. برای ارزیابی اختصاصی اسکار باید تصاویر نزدیک و زمان‌بندی‌شده همان روش درخواست شود.

راهنمای انتخاب روش براساس نگرانی از اسکار

اولویت بیمار	موضوعی که باید بررسی شود	صفحه مرتبط
کم‌کردن تعداد نقاط اسکار	روش‌های بدون فیکساتور خارجی کامل و نقشه برش‌ها	روش MTN
هزینه کمتر همراه با پذیرش فیکساتور خارجی	تعداد پین‌ها، مراقبت روزانه و خطر اسکار محل پین	روش LON
شرایط استخوانی یا آناتومیک خاص	تعداد مراحل و مجموع محل‌های ورود به پوست	روش LATN
سابقه کلوئید	ارزیابی پوست و برنامه پیشگیری قبل از عمل	معاینه تخصصی پیش از جراحی
اسکار همراه با ترشح یا درد افزایشی	بررسی عفونت، نه درمان زیبایی	عوارض جراحی
اسکار قدیمی و پایدار	تعیین نوع اسکار و انتخاب درمان تخصصی	متخصص پوست یا جراح پلاستیک

انتخاب روش نهایی باید پس از معاینه، بررسی تصاویر پزشکی و ارزیابی خطرات انجام شود. صفحه فرآیند جراحی افزایش قد مسیر ارزیابی تا پایان درمان را توضیح می‌دهد.

پرسش‌های متداول

آیا جای زخم عمل افزایش قد کاملاً از بین می‌رود؟

معمولاً خیر. بیشتر اسکارها به‌مرور صاف‌تر و کم‌رنگ‌تر می‌شوند، اما ممکن است یک خط، نقطه، تیرگی یا فرورفتگی محدود باقی بماند.

جای زخم MTN کمتر است یا LON؟

MTN فیکساتور خارجی کامل ندارد و معمولاً نقاط پوستی کمتری نسبت به LON ایجاد می‌کند. نتیجه نهایی به تعداد واقعی برش‌ها، واکنش پوست و مراقبت‌های بعد از عمل وابسته است.

بعد از LON چند جای پین باقی می‌ماند؟

عدد ثابتی وجود ندارد. تعداد پین‌ها و محل آنها براساس طراحی فیکساتور، استخوان و برنامه جراحی تعیین می‌شود.

چه زمانی می‌توان کرم یا سیلیکون استفاده کرد؟

پس از بسته‌شدن کامل زخم، نبود دلمه و ترشح و تأیید پزشک. تعیین یک زمان ثابت مانند دو هفته برای تمام بیماران ایمن نیست.

آیا اسکارهای محل پین خطرناک‌اند؟

خود اسکار معمولاً خطرناک نیست؛ اما درد افزایشی، گرمی، تورم، ترشح، بوی بد یا تب می‌تواند نشانه عفونت باشد.

آیا پوست تیره‌تر باعث اسکار بیشتر می‌شود؟

رنگ پوست به‌تنهایی نتیجه را تعیین نمی‌کند، اما در بعضی پوست‌ها احتمال تیرگی پس از التهاب یا کلوئید بیشتر است.

آیا لیزر جای زخم را پاک می‌کند؟

لیزر ممکن است اسکار را کمتر قابل مشاهده کند، اما آن را کاملاً حذف نمی‌کند.

آیا خارج‌کردن میله اسکار جدید ایجاد می‌کند؟

ممکن است جراح از بعضی برش‌های قبلی استفاده کند، اما خارج‌کردن ایمپلنت می‌تواند برش‌های موجود را تغییر دهد یا در بعضی موارد به برش اضافی نیاز داشته باشد.

آیا می‌توان پیش از عمل نتیجه اسکار را تضمین کرد؟

خیر. می‌توان تعداد و محل تقریبی برش‌ها را مشخص و عوامل خطر را ارزیابی کرد، اما واکنش نهایی پوست قابل تضمین نیست.

جمع‌بندی

جای زخم بخشی اجتناب‌ناپذیر از جراحی افزایش قد است، اما تعداد و شدت آن به روش جراحی و شرایط فردی وابسته است. روش‌های دارای فیکساتور خارجی معمولاً محل‌های پین بیشتری ایجاد می‌کنند؛ درحالی‌که روش‌های داخلی یا داخلی‌محور نقاط پوستی کمتری دارند، اما بدون اسکار و بدون خطر عفونت نیستند.

مراقبت صحیح از زخم، تشخیص سریع عفونت، محافظت در برابر آفتاب و استفاده مناسب از سیلیکون یا سایر درمان‌ها می‌تواند ظاهر اسکار را بهبود دهد. هیچ کرم، لیزر یا روش جراحی حذف کامل اسکار را تضمین نمی‌کند.

پیش از انتخاب روش، باید نقشه تقریبی برش‌ها، تعداد احتمالی پین‌ها، تصاویر واقعی بیماران مشابه و برنامه مدیریت اسکار از تیم درمان دریافت شود.

شفافیت پزشکی و تجاری

این مقاله در وب‌سایت مرکز بین‌المللی جراحی افزایش قد ایران منتشر شده است. این مرکز ارائه‌دهنده خدمات جراحی افزایش قد با روش‌های MTN، LON و LATN است. معرفی روش‌ها یا محصولات مرکز به معنی مناسب‌بودن آنها برای تمام بیماران نیست. انتخاب روش و برنامه مراقبت از اسکار فقط پس از ارزیابی فردی انجام می‌شود.

جای زخم بعد از عمل جراحی افزایش قد؛ تعداد، محل و درمان اسکار