مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۱۴ درباره ۱۴۳ بیمار افزایش طول دوطرفه ساق با روش LON، میانگین افزایش طول ۶٫۶۵ سانتیمتر، میانگین ۹۳٫۷ روز استفاده از فیکساتور خارجی و امتیاز رضایت ۸٫۷ از ۱۰ را گزارش کرد. این نتایج در کنار عوارض قابلتوجهی قرار میگیرند: عفونت مسیر پین در ۴۵٫۷٪ افراد ثبت شد و فقط ۴۴ نفر از ۱۴۳ شرکتکننده هیچ «مشکل یا مانع» ثبتشدهای نداشتند.
پیام مطالعه این نیست که روش LON بدون عارضه است. این پژوهش نشان میدهد افزایش طول قابلتوجه ساق با این روش امکانپذیر بوده، اما مسیر درمان به مراقبت از پینها، فیزیوتراپی منظم، پیگیری رادیولوژیک و گاهی مداخلات تکمیلی نیاز داشته است.
نویسنده و تحلیلگر داده: محمد طاهری
کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات، پژوهشگر و دارای سابقه انتشار مقاله در Springer و Emerald
ORCID: 0000-0003-0069-6653
بازبین پزشکی: دکتر نادر مطلبیزاده، جراح استخوان و مفاصل و نویسنده اول و مسئول مطالعه اصلی
شفافیت تحریریهای: این صفحه بازخوانی و تفسیر دادههای منتشرشده در مقاله سال ۲۰۱۴ است. دادههای خام پژوهش در این گزارش مجدداً تحلیل نشدهاند. بازبین پزشکی از نویسندگان مطالعه اصلی است و سایت ارائهدهنده خدمات جراحی افزایش طول اندام محسوب میشود.
این پژوهش دقیقاً چه چیزی را بررسی کرد؟
این پژوهش یک مجموعه موارد بالینی شامل ۱۴۳ نفر بود که بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ در مرکز جراحی سینا شمیران، افزایش طول زیبایی دوطرفه ساق را روی میله داخل استخوان انجام داده بودند. هر دو ساق هر فرد تحت درمان قرار گرفته بود؛ بنابراین مطالعه شامل ۱۴۳ بیمار، اما در مجموع ۲۸۶ قطعه استخوان ساق بود.
تمام شرکتکنندگان برای افزایش قد زیبایی جراحی شده بودند. نتایج این گروه را نمیتوان بدون بررسی جداگانه به درمان اختلاف طول پا، جراحی یکطرفه، اصلاح دفورمیتی، افزایش طول ران یا روش MTN تعمیم داد.
مقاله در سال ۲۰۱۴ در مجله Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery منتشر شد. میانگین سن شرکتکنندگان ۲۶٫۶ سال بود و نمونه شامل ۸۵ مرد و ۵۸ زن میشد.
روش LON چگونه عمل میکند؟
LON مخفف Lengthening Over Nail یا «افزایش طول روی میله داخل استخوان» است. در این روش، فیکساتور خارجی افزایش تدریجی طول استخوان را کنترل میکند و همزمان یک میله داخل کانال استخوان قرار دارد. پس از رسیدن به طول موردنظر، میله در وضعیت نهایی قفل میشود و نقش تثبیت داخلی را ادامه میدهد.
وجود میله داخلی میتواند مدت وابستگی به فیکساتور خارجی را در مقایسه با روشهای کاملاً خارجی کاهش دهد، اما مشکلات مربوط به پینها، فریم خارجی و احتمال انتقال عفونت به ساختار داخلی را بهطور کامل از بین نمیبرد.
توضیحات مراحل، کاربردها و پروتکل فعلی مرکز در صفحه جراحی افزایش قد با روش LON ارائه شده است. پروتکل فعلی نباید صرفاً از روی اعداد یک مطالعه تاریخی تعیین شود.
نتایج اصلی مطالعه در یک نگاه
| شاخص | نتیجه گزارششده |
|---|---|
| تعداد شرکتکنندگان | ۱۴۳ نفر |
| تعداد ساقهای درمانشده | ۲۸۶ قطعه |
| ترکیب جنسیتی | ۸۵ مرد و ۵۸ زن |
| میانگین سن | ۲۶٫۶ سال |
| میانگین افزایش طول | ۶٫۶۵ سانتیمتر |
| دامنه افزایش طول ثبتشده | ۳٫۵ تا ۱۳ سانتیمتر |
| میانگین مدت فیکساتور خارجی | ۹۳٫۷ روز |
| شاخص فیکساتور خارجی | ۱۴٫۱۱ روز بهازای هر سانتیمتر |
| میانگین مدت پیگیری | ۱۴ ماه |
| میانگین رضایت | ۸٫۷ از ۱۰ |
| افراد بدون مشکل یا مانع ثبتشده | ۴۴ نفر، معادل حدود ۳۰٫۸٪ |
| نرخ کلی رویدادها | ۰٫۷۴ بهازای هر قطعه |
| نرخ پس از حذف عفونت مسیر پین | ۰٫۴۵ بهازای هر قطعه |
بیشترین مقدار افزایش ثبتشده در یک مجموعه داده، هدف مناسب یا ایمن برای سایر بیماران را تعیین نمیکند. شرایط بدنی، طول اولیه استخوان، وضعیت مفاصل، انعطاف عضلات، کیفیت تشکیل استخوان و تحمل بافتهای عصبی و عروقی در تعیین میزان افزایش نقش دارند.
میانگین ۶٫۶۵ سانتیمتر چه معنایی دارد؟
میانگین افزایش طول در کل نمونه ۶٫۶۵ سانتیمتر بود. مردان بهطور متوسط ۶٫۳۸ و زنان ۷٫۰۸ سانتیمتر افزایش طول داشتند. این تفاوت آماری ثابت نمیکند که جنسیت بهتنهایی علت افزایش بیشتر یا کمتر بوده است؛ قد اولیه، هدف انتخابشده و سایر تفاوتهای فردی میتوانند در این ارتباط نقش داشته باشند.
پژوهشگران با استفاده از تحلیل ROC، مقدار ۶٫۲۵ سانتیمتر را بهعنوان نقطهای شناسایی کردند که بالاتر از آن تعداد عوارض افزایش پیدا میکرد. حساسیت این نقطه ۶۸٪ و ویژگی آن ۵۷٪ بود؛ بنابراین ۶٫۲۵ سانتیمتر را نباید یک مرز دقیق و جهانی میان «ایمن» و «خطرناک» دانست. این یافته بیشتر یک هشدار آماری است که افزایش طول بیشتر میتواند با افزایش مشکلات همراه باشد.
در پروتکل فعلی مرکز نیز سقف معمول افزایش ساق با LON تا حدود ۶٫۲۵ سانتیمتر تعریف شده است؛ بااینحال مقدار مناسب برای هر فرد فقط پس از ارزیابی پزشکی تعیین میشود.
مدت استفاده از فیکساتور خارجی
شرکتکنندگان بهطور متوسط ۹۳٫۷ روز فیکساتور خارجی داشتند. شاخص فیکساتور نیز ۱۴٫۱۱ روز بهازای هر سانتیمتر افزایش طول بود.
این عدد یک میانگین تاریخی است و زمان دقیق درمان یک بیمار را پیشبینی نمیکند. مقدار افزایش، سرعت استخوانسازی، وضعیت پوست و پینها، دامنه حرکتی مفاصل، وقفههای احتمالی در افزایش طول و نیاز به اصلاح برنامه میتوانند دوره استفاده از دستگاه را تغییر دهند.
شواهد جدیدتر نیز نشان میدهند روش LON در مقایسه با روش ایلیزاروف بهتنهایی میتواند مدت استفاده از فیکساتور خارجی را کاهش دهد. بااینحال، همه شاخصهای ترمیم و همه انواع عارضه در مطالعات مقایسهای تفاوت معنادار نداشتهاند.
رضایت ۸٫۷ از ۱۰ در کنار عوارض
رضایت شرکتکنندگان با مقیاس دیداری VAS و دستکم یک سال پس از برداشتن فیکساتور اندازهگیری شد. میانگین امتیاز رضایت ۸٫۷ از ۱۰ بود.
رضایت بالا را نباید با تجربه درمانی آسان یا نبود عارضه برابر دانست. فرد ممکن است از نتیجه نهایی افزایش قد رضایت داشته باشد، اما در طول درمان عفونت مسیر پین، محدودیت حرکتی، مشکل مکانیکی یا جراحی تکمیلی را تجربه کرده باشد.
مقیاس تکسؤالی VAS نیز تمام جنبههای کیفیت زندگی، عملکرد، درد، سلامت روان و رضایت از ظاهر را جداگانه اندازهگیری نمیکند. مرورهای جدیدتر بر ضرورت استفاده از ابزارهای استاندارد و چندبعدی گزارش بیمار تأکید کردهاند.
عوارض و مشکلات ثبتشده
رویدادهای زیر در مطالعه گزارش شدند. یک بیمار میتوانست بیش از یک مورد را تجربه کند؛ بنابراین درصدها قابلجمعکردن نیستند.
| رویداد | نتیجه گزارششده |
| عفونت مسیر پین | ۶۵ نفر، معادل ۴۵٫۷٪؛ موارد گزارششده به آنتیبیوتیک خوراکی پاسخ دادند |
| دفورمیتی اکواینوس مچ پا | ۱۰۲ نفر دستکم یکبار آن را تجربه کردند؛ ۲۲ نفر به افزایش طول تاندون آشیل نیاز داشتند |
| چرخش داخلی پا | ۳۸ نفر، معادل ۲۶٫۷٪؛ اصلاحشده در طول درمان |
| چرخش خارجی پا | ۷ نفر، معادل ۴٫۹٪؛ اصلاحشده در طول درمان |
| شکستگی پین | ۳۹ نفر، معادل ۲۷٫۴٪ |
| شکستگی میله داخل استخوان | ۱۶ نفر، معادل ۱۱٫۳٪؛ با تعویض میله مدیریت شد |
| جوشخوردگی زودرس | ۷ نفر، معادل ۴٫۹٪؛ نیازمند مداخله برای ادامه افزایش طول |
| جوشنخوردن استخوان | ۳ نفر، معادل ۲٫۱٪؛ نیازمند انتقال استخوان یا پیوند استخوان |
| شکستگی ساق | ۵ نفر، معادل ۳٫۵٪؛ در این مجموعه بدون جراحی تکمیلی درمان شد |
| سندرم کمپارتمان | یک نفر، معادل ۰٫۷٪؛ نیازمند فاشیوتومی |
در این مجموعه، عفونت عمقی داخل استخوان و استئومیلیت گزارش نشد. این نتیجه به معنی حذف خطر عفونت عمقی در روش LON نیست؛ ترکیب پین خارجی و میله داخلی از نظر زیستی همچنان میتواند مسیر بالقوهای برای عفونت ایجاد کند.
برای آشنایی با الگوی کلی خطرات، صفحه عوارض و ریسکهای جراحی افزایش قد را ببینید.
نرخ ۰٫۷۴ بهازای هر قطعه چگونه تفسیر میشود؟
نرخ ۰٫۷۴ بهازای هر قطعه به معنی ابتلای ۷۴٪ بیماران به یک عارضه مشخص نیست. مخرج این محاسبه ۲۸۶ ساق درمانشده بود و هر قطعه میتوانست بیش از یک رویداد داشته باشد.
نویسندگان رویدادها را با استفاده از طبقهبندی Paley به «مشکلات»، «موانع» و «پیامدهای پایدار» تقسیم کردند. در مجموع ۱۲۹ مشکل و ۸۵ مانع گزارش شد و موردی بهعنوان پیامد پایدار یا sequela ثبت نشد.
عبارت «بدون پیامد پایدار» نباید به «بدون عارضه» ترجمه شود. تنها ۴۴ نفر هیچ مشکل یا مانع ثبتشدهای نداشتند؛ یعنی با یک محاسبه ساده، ۹۹ نفر دستکم یک رویداد ثبتشده را تجربه کرده بودند. شدت این رویدادها یکسان نبود و بسیاری از آنها در جریان درمان اصلاح شدند.
آیا مطالعه برتری LON بر ایلیزاروف را اثبات کرد؟
نویسندگان نتیجه گرفتند که روش LON کیفیت تشکیل استخوان قابلمقایسهای با روش متعارف ایلیزاروف ایجاد کرده و مدت استفاده از فیکساتور را کاهش داده است. بااینحال، این مطالعه گروه کنترل همزمان و تصادفی نداشت. مقایسههای آن عمدتاً با نتایج مطالعات پیشین انجام شده بود؛ بنابراین از این مجموعه موارد بهتنهایی نمیتوان برتری قطعی LON را اثبات کرد.
یک مرور نظاممند و فراتحلیل منتشرشده در سال ۲۰۲۴ که ۱۳ مطالعه و ۶۲۹ بیمار را بررسی کرد، برای LON نسبت به ایلیزاروف تنها، مدت کمتر فیکساتور خارجی و میزان پایینتر انحراف محور و عفونت مسیر پین را گزارش کرد. در مقابل، تفاوت عفونت داخل استخوان و تأخیر در جوشخوردن از نظر آماری معنادار نبود. ناهمگونی علت جراحی و ویژگی بیماران نیز تعمیم نتایج را محدود میکند.
مرور نظاممند دیگری در سال ۲۰۲۵، ۱۲ مطالعه افزایش طول زیبایی با مجموع ۷۶۰ بیمار را بررسی کرد. رضایت بیماران در این مطالعات بالا بود، اما عفونت، مشکلات تشکیل استخوان، تغییر شکل مفاصل و مشکلات تجهیزات همچنان از عوارض مهم محسوب میشدند. نویسندگان بر نیاز به مطالعات با طراحی دقیقتر تأکید کردند.
محدودیتهای مهم مطالعه ۱۴۳ بیمار
این مقاله برای زمان انتشار خود مجموعه بزرگی از بیماران را گزارش کرد، اما هنگام تفسیر آن باید چند محدودیت در نظر گرفته شود:
- پژوهش یک مجموعه موارد تکمرکزی و بدون گروه کنترل همزمان بود.
- جراحیها بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ انجام شدهاند؛ تجهیزات، انتخاب بیمار و پروتکلهای مراقبتی از آن زمان تغییر کردهاند.
- میانگین پیگیری ۱۴ ماه بود، اما دامنه پیگیری از ۴۱ روز تا ۷۵ ماه تفاوت داشت.
- تمام بیماران افزایش طول زیبایی دوطرفه ساق داشتند؛ نتایج برای جراحی یکطرفه، اختلاف طول پا، ران یا روش MTN قابل تعمیم مستقیم نیست.
- رضایت با یک مقیاس دیداری اندازهگیری شد و ابزار چندبعدی استاندارد برای عملکرد و کیفیت زندگی گزارش نشد.
- رویدادها هم در سطح بیمار و هم در سطح قطعه گزارش شدهاند؛ مقایسه درصدها بدون توجه به مخرج میتواند گمراهکننده باشد.
- ارتباط مشاهدهشده میان مقدار افزایش و عوارض، رابطه آماری است و علت قطعی را اثبات نمیکند.
- این مرور اینترنتی به داده خام مطالعه دسترسی نداشته و بازتحلیل آماری مستقل انجام نداده است.
این مطالعه برای تصمیم امروز چه ارزشی دارد؟
ارزش اصلی این پژوهش در ارائه تصویری واقعیتر از مسیر LON است: دستیابی به افزایش طول چندسانتیمتری و رضایت نهایی بالا امکانپذیر بوده، اما مشکلات مربوط به پین، مچ پا، تجهیزات و تشکیل استخوان نیز بخش مهمی از درمان بودهاند.
این اعداد برای آگاهی و طرح پرسشهای بهتر در جلسه مشاوره مفیدند؛ برای انتخاب روش یا تعیین مقدار افزایش کافی نیستند. سن، طول اولیه ساق، محور اندام، دامنه حرکتی زانو و مچ، وضعیت عضلات، کیفیت استخوان، بیماریهای زمینهای و توانایی پیگیری درمان باید بهصورت فردی بررسی شوند.
اگر بین روشهای مختلف مردد هستید، ابتدا توضیحات روش LON و مقایسه روش MTN و LON را بخوانید. قدم بعدی، ارزیابی تصاویر و شرایط بدنی توسط جراح ارتوپد است؛ نه انتخاب روش صرفاً براساس میانگینهای یک مقاله.
فردی که در طول درمان با تب، ترشح یا قرمزی روبهافزایش اطراف پین، درد یا تورم ناگهانی، بیحسی جدید، اختلال حرکت انگشتان پا یا تغییر شکل ناگهانی اندام مواجه میشود باید بدون تأخیر با تیم جراحی یا مرکز درمانی تماس بگیرد.
منابع
- Motallebi Zadeh N, Mortazavi SH, Khaki S, et al. Bilateral tibial lengthening over the nail: our experience of 143 cases. Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery. 2014;134:1219–1225. DOI: 10.1007/s00402-014-2069-6.
- نمایه مقاله در PubMed. PMID: 25081825.
- Paley D. Problems, obstacles, and complications of limb lengthening by the Ilizarov technique. Clinical Orthopaedics and Related Research. 1990.
- A systematic review and meta-analysis comparing the Ilizarov technique with lengthening over a nail. 2024.
- Giorgino R, Cornacchini J, Sillmann YM, et al. Aesthetic lower limb lengthening techniques: a systematic review of efficacy, complications, and patient satisfaction. Journal of Orthopaedic Surgery and Research. 2025.